Kazimierz Jackowski „Torpeda”

Kim był?

Był harcerzem i pierwszym przybocznym 156 Mazowieckiej Drużyny Harcerzy. Podczas pierwszej okupacyjnej zimy zebrał kolegów do małego sabotażu. Początkowo posługiwał się pseudonimem „Hawelan”, a pseudonim „Torpeda” przyjął 2 sierpnia 1944 roku.

Urodził się 2 marca 1922 roku, a zmarł 18 stycznia 1945 roku (daty z Wikidata). Otrzymał Krzyż Srebrny Orderu Wojennego Virtuti Militari oraz dwukrotnie Krzyż Walecznych.

Związek z Ursusem

W Czechowicach uczęszczał do szkoły powszechnej. Do 1942 roku jego grupa konspiracyjna rozrosła się do czterech „piątek”. Kierowali nimi:

• Bogdan Bogusławski „Dal Saperski”,
• Stanisław Domin „Stefan Boruta”,
• Zenon Jackowski „Adam Horski”,
• Jan Romańczyk „Łukasz Łata”.

Pod koniec grudnia 1944 roku Jackowski wrócił do Czechowic. W styczniu przeprowadził akcję rozminowania miejscowej fabryki PZInż, którą Niemcy przygotowali do wysadzenia.

Zginął przy ulicy Jagiełły, blisko swojego miejsca zamieszkania. Został zastrzelony przez Henryka Kozłowskiego „Kmitę” i Władysława Steyera „Groma” na rozkaz Seweryna Skowrońskiego „Anatola” (według Wikipedii).

Dokonania

W 1940 roku grupa Jackowskiego dołączyła do Związku Odwetu, do oddziału Seweryna Skowrońskiego „Anatola”. Od sierpnia 1942 roku podlegała Kedywowi Komendy Głównej AK jako oddział dyspozycyjny. Wykonywała wyroki sądów podziemnych na agentach okupanta.

W nocy z 6 na 7 kwietnia 1944 roku dziesięciu podkomendnych Jackowskiego uczestniczyło w wysadzeniu pociągu wojskowego pod Jaktorowem. Działali w grupie saperskiej „Anatola”, a transport jechał na front wschodni.

W powstaniu warszawskim oddział Jackowskiego walczył razem z grupami Mirosława Palczewskiego „Mirka” i Tadeusza Mrówczyńskiego „Marsa” z Czechowic. Batalion „Miotła” należał do Zgrupowania „Radosław”. Jackowski został dwukrotnie ranny. Po upadku powstania jego żołnierze uniknęli niewoli, a jesienią 1944 roku stanowili w Częstochowie ochronę Komendy Głównej AK.

Upamiętnienie i ślady w mieście

Ulica Plutonu Torpedy w Ursusie upamiętnia oddział dowodzony przez Jackowskiego.

Pierwszym miejscem pochówku Jackowskiego był cmentarz w Gołąbkach. Później jego szczątki przeniesiono na Cmentarz Wojskowy na Powązkach. Grób znajduje się w kwaterze powstańczej Batalionu „Miotła”, pod oznaczeniem A24-2-14.

Lokalną historię oddziału opisuje książka Krzysztofa Fido „Moje spotkania z plutonem «Torpedy»”. Wydała ją w 2009 roku Biblioteka Publiczna im. W. J. Grabskiego w Ursusie.

Rodzina Jackowskiego otrzymała jego Krzyż Srebrny Orderu Wojennego Virtuti Militari z rąk prezydenta Bronisława Komorowskiego podczas uroczystości w Muzeum Powstania Warszawskiego 31 lipca 2013 roku.